İnsan, Allah’ın en güzel biçimde yarattığı; diğer canlılara üstünlük sağladığı aklı ve idrakiyle yaratıcısını tanıyabilen veya inkâr edebilen bir varlıktır. Dünyaya getirilme gayesi Allah’a kulluk ve hayatı boyunca da kulluk etmek olan insan, Allah’ın sıfatlarından bazılarının izdüşümlerini üzerinde barındırır.

İnsanın yaratılış gayesi, kendisinin ve kâinatın yaratıcısı olan Allah’ı tanıyıp O’na kul olmaktır. Allah, insanı ancak kendisine kulluk etmesi ve kimin amelinin daha güzel olacağını sınamak için gökleri, yeri, ölümü ve hayatı yaratmıştır. Bütün işler de olduğu gibi insan da ölümüyle birlikte Allah’a döndürülecektir. (11/7; 35/4; 36/22; 51/56; 67/2)

Yalanın karşıtı olan doğruluk; hakikate uygun davranmaktır. Hukuki, dini ve ahlâki kurallar çerçevesinde dü- rüst hareket etmektir. Böylece kişi, hak ve hakikat yolu olan Allah’ın emrettiği dosdoğru yolagirmiş olur.

Takva, Allah’ın belirlemiş olduğu sınırlar dahili’nde kalarak hem haram ve günahlardan hem de şüpheli durumlardan sakınmaktır. Takva, Allah’ın emir ve yasaklarına karşı azami ölçüde duyarlı davranmaktır. Takva, Allah’a itaat ederek O’na karşı gelmekten sakınmaktır. (26/108, 110, 126, 131, 144, 150,163,179) 

“Takva sahibi olan müminin ahlâkı da güzel olur.”(Tirmizî,Birr,55)

“Mümin, Allah’a duyduğu saygı nispetinde O’nun katında değerlidir.”(Buhârî, Menâḳıb,1; Müslim, Feżâil,168)

Günah, “Allah’a kulluk” etmesi için yaratılan insanın kulluğuna engel olan her şeydir. İnsan boşuna yaratıldığını ve başıboş bırakılıp, tekrar yaratıcısına döndürülmeyeceğini mi zanneder?

“En büyük günah, seni yaratmış olduğu halde Allah’a şirk koşmandır.”(Müslim, İman,37)

“Nefsim kudret elinde olan Zat’a yemin ederim ki, eğer siz hiç günah işlemeseniz, Allah sizi toptan helak eder; günah işleyen, ardından da istiğfar eden bir kavim yaratır ve onları mağfiret ederdi.”(Müslim, Tevbe,2)

Akıl, Allah’ın fıtri olarak insana bahşetmiş olduğu ve onu diğer canlılardan farklı kılan bir üstünlüktür. İnsan, aklı sayesinde hak ile batılı, güzel ile çirkini, iyi ile kötüyü, hayır ile şerri ayırabilme yeteneğine haizdir.

Kibir, kişinin kendini büyük, başkalarını küçük görüp aşağılama halidir. Alçak gönüllü olmak ve gösterişsiz davranmak olan tevazunun zıddıdır. Varlıklı ve makam sahibi kimselerin, toplumun çoğunluğunu meydana getiren ahaliyi ekonomik durumu, inancı, sosyal statüsü gibi nedenlerle aşağılamasıdır. Kibrin varabileceği nihai nokta ise, kişinin Allah’a karşı takındığı tavırdır. Bu noktaya gelen kimse artık, Allah’a boyun eğerek kul olmayı kendine yediremez hale gelmiştir.

Üstünlük vehmine kapılmak olan kibrin sebebi, sahip olunan kişisel ve dünyevi hasletlerin öne çıkarılma isteğidir. Bu isteklerin başında sahip olunan ekonomik güç, ilim, ibadet, dış güzellik ve soy mensubiyeti gelmektedir.

İÇİNDEKİLER

Önsöz

Müjdeler ve Uyarılar

• Cennet Hayatı ile Müjdelenenler
• Cehennem Hayatı ile Uyarılanlar
• Müjdeler ve Uyarılarla İlgili Hadis-i Şerifler

Tövbe ve İstiğfar

• Makbul Tövbe
• Makbul Olmayan Tövbe
• Tövbe Edip Durumlarını Düzeltenler
• Geç Kalınan Tövbe
• Allah’ın Mağfireti
• İnsanların Affetmesi
• Tövbe ve İstiğfar ile İlgili Hadis-i Şerifler

Takva

• Takva ile İlgili Hadis-i Şerifler

Günah

• Günah ile İlgili Hadis-i Şerifler

İnsan

• İnsanın Yaratılış Şekli
• İnsanın Yaratılış Gayesi
• İnsan ile İlgili Hadis-i Şerifler

Şeytan

• Şeytanın Ayartma Yöntemleri
  • Düşmanlık Eder
  • Yüzüstü Bırakır
  • Fıtratı Bozar
  • Günahları Süsler
  • Aldatır
  • Şükürden Alıkoyar
  • Kötülüğü Emreder
  • Vesvese Verir
  • Körü Körüne Taklit Ettirir
  • Allah Hakkında Tartıştırır
  • Gizli Konuşmayı Emreder
  • Fakirlikle Korkutur
  • Gösterişi Emreder
  • Savurganlığı Emreder
• Şeytanla İlgili Hadis-i Şerifler

Akıl

• Aklın Fonksiyonları
• Düşünmek
• Düşünme Vasıtaları
  • Gözler ve Kulaklar
  • Kalp
• Düşünmenin Önündeki Engeller
  • Gaflet
  • Sıradanlaşma
  • Taklit
  • Cehalet
• Düşünme Alanları
• Akıl ile İlgili Hadis-i Şerifler

Kalp

    Kalbin Fonksiyonları

• Kur’an’ın Muhatabıdır
• İmana Açılan Yerdir
• İman Gibi İnkarın da Merkezidir
• Düşünme Yeridir

• Sağlıklı Kalbin Halleri
  • Selim Kalp
  • Mutmain Kalp
  • Yönelen Kalp
  • Boyun Eğen Kalp
  • Yumuşak Kalp
  • Ürperen Kalp
• Hastalıklı Kalbin Halleri
  • Mühürlü Kalp
  • Katılaşmış Kalp
  • Örtülü Kalp
  • Kilitli Kalp
  • Dağınık Kalp
  • Kapalı Kalp
  • Perdeli Kalp
  • Kararmış Kalp
  • Körleşen Kalp
• Kalp ile İlgili Hadis-i Şerifler

Âlem

• Semavât ve Arz
• Gece ve Gündüz
• Çevre
• Su ve Bitkiler
• Hayvanlar
• Ateş
• Âlem ile İlgili Hadis-i Şerifler

Kibir

• Kibrin Sebepleri
  • Ekonomik Güç
  • İlim
  • İbadet
  • Dış Güzellik
• Kibrin Çeşitleri.
  • Allah’a Karşı Kibir
  • Peygamberlere Karşı Kibir
  • İnsanlara Karşı Kibir
• Kibrin Sembolleri
  • Şeytan
  • Karun
  • Nemrut
  • Firavun
• Kibirle İlgili Hadis-i Şerifler

Alay Etmek

• Alay Etmek ile İlgili Hadis-i Şerifler

Öfke-Kin-Nefret

• Öfke-Kin-Nefret ile İlgili Hadis-i Şerifler

Hırs ve Tamahkârlık

• Hırs ve Tamahkârlık ile İlgili Hadis-i Şerifler

Şehvet

• Şehvetin Sebepleri
  • Nefsine Uymak
  • Şeytana Uymak
  • Harama Bakmak
• Şehvetin Sonuçları
  • Zina Yapmak
  • Homoseksüellik
  • Lezbiyenlik (Sevicilik)
• Şehvetten Korunma Yolları
  • İffet
  • Tesettür
  • Evlilik
  • Hayâ
• Şehvet ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • Nefsine Uymak
  • Harama Bakmak
  • Zina
  • Eşcinsellik
  • İffet
  • Tesettür
  • Evlilik
  • Hayâ

Dünyevileşme

• Dünyevileşme ile İlgili Hadis-i Şerifler

Sevgi

• Allah Sevgisi
• Allah’ın Sevdikleri
  • Muhsinler
  • Tevekkül Edenler
  • Takva Ehli Olanlar
  • Adil Olanlar
  • Mücahitler
  • Sabredenler
  • Tövbe Edenler
• Allah’ın Sevmedikleri
  • Kâfirler
  • Hainler
  • Bozguncular
  • Haddi Aşanlar
  • İsraf Edenler
• Sevgi ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • Allah Sevgisi
  • Muhsinler
  • Tevekkül Edenler
  • Kâfirler
  • Hainler
  • Bozguncular
  • Haddi Aşanlar
  • İsraf Edenler

Aile

• Karı - Koca (Kadın - Erkek)
  • Yaratılış İtibariyle Eşitlik
  • Allah’a Kulluk İtibariyle Eşitlik
• Karı-Koca Geçimsizliği
• Karı - Koca Sorumluluğu
• Kur’an Kıssalarında Kadın
• Kur’an-ı Kerim’de İsimleri Geçen Kadınların Kıssaları 
• Ana - Baba
  • Anne ve Babanın Evlatlarına Karşı Sorumlulukları 
  • Evlatların Anne ve Babaya Karşı Sorumlulukları 
• Evlatlar (Çocuklar)
• Yakın Akrabalar ve Sıla-i Rahim
• Yetimler
• Aile ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • Aile
  • Karı - Koca
  • Anne - Baba
  • Evlatlar (Çocuklar)
  • Yakın Akrabalar/Sıla-i Rahim
  • Yetimler

Kardeşlik

• İslâm Kardeşliğine Faydalı Davranışlar
  • Güvenilirlik
  • Mümin Kardeşi İçin Dua Etmek
  • Selamlaşmak
  • Zarar Vermekten Kaçınmak
  • Cömertlik
  • Yardımlaşma
  • Ahde Vefa
  • Doğruluk ve Doğru Yol
  • Birlik ve Beraberlik
  • Diğerkâmlık
  • Hilm (Yumuşak Huy)
  • İyiliği Teşvik ve Kötülükten Men
  • Merhamet
• İslâm Kardeşliğine Zararlı Davranışlar
  • Fısıldaşarak Konuşmak
  • Gıybet
  • Haset - Kıskançlık
  • Koğuculuk
  • Küskünlük
  • Suizan
  • Tecessüs
  • Kibir
  • Cimrilik
  • Hırs ve Tamahkârlık
  • Öfke-Kin-Nefret
  • Alay Etmek
  • Yalan ve İftira

• Kardeşlik ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • İslam Kardeşliği
  • Güvenilirlik
  • Mümin Kardeşine Dua
  • Selamlaşmak
  • Zarar Vermekten Kaçınmak
  • Fısıldaşarak Konuşmak
  • Gıybet1
  • Haset - Kıskançlık
  • Koğuculuk
  • Küskünlük
  • Suizan
  • Tecessüs

Birlik ve Beraberlik

• Birlik ve Beraberlik ile İlgili Hadis-i Şerifler

Diğerkâmlık

• Diğerkâmlıkla ile İlgili Hadis-i Şerifler

İyiliği Teşvik Kötülükten Men

• İyiliği Teşvik Kötülükten Men ile İlgili Hadis-i Şerifler

Yardımlaşma

• İnkâr Edenleri Dost Edinmeyin
• Münafıkları Dost Edinmeyin
• Yardımlaşma ile İlgili Hadis-i Şerifler

Ticaret

• Dünyevi Ticaret
• Vadeli Borç - Alacak İlişkisi
• Meşru Kazançlar
• Gayrimeşru Kazançlar
  • Faiz/Tefecilik
  • Pis/Murdar (Necis) Mallar
  • Kumar
  • Rüşvet
  • Hırsızlık/Gasp
  • Fuhuş Ticareti
  • Ölçü ve Tartıda Hile
• Uhrevi Ticaret
  • Karz-ı Hasen (Allah İçin Verilen Borç)
  • İnfak
  • Cihad
• Dünyevi ve Uhrevi Ticarette Kar/Zarar
• Ticaret ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • Meşru Kazanç
  • Gayri Meşru Kazanç
  • Pis/Murdar (Necis) Necis Mallar
  • Rüşvet
  • Hırsızlık/Gasp

İnfak

• İnfakın Önündeki Engeller
• İnfakın Konusu
• İnfakın Yapılma Şekli
• Gönüllü İnfakın Yapılacağı Yerler
• Zorunlu İnfak (Zekât)
• Zekâta Tabi Mallar
• Zekâtın Verildiği Yerler
• Zekâtın Verilemeyeceği Yerler
• İnfak Edenlerin Mükâfatları
• İnfak Etmeyenleri Bekleyen Cezalar
• İnfakla İlgili Hadis-i Şerifler

Cihad - Allah Yolunda Çalışmak

• Cihad ile İlgili Hadis-i Şerifler

Cömertlik ve Cimrilik

• Cömertlik
• Cimrilik
• Cömertlik ve Cimrilik ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • Cömertlik
  • Cimrilik

Adalet ve Zulüm

• İlahi Adalet (Allah’ın Adaleti)
• Beşerî Adalet (İnsanların Adaleti)
  • Şahitlikte Adalet
  • Hükümde Adalet
  • Ölçü ve Tartıda Adalet
• Ahirette Adalet
• Zulüm
  • İnkâr Edenler
  • Küfrü İmana Tercih Edenler
  • Allah’a Ortak Koşanlar
  • Allah’ın Ayetlerini Yalan Sayanlar
  • Gerçekleri Gizleyenler
  • Allah’ın Koyduğu Sınırları Aşanlar
• Allah’ın Bağışlamadığı Zulüm
• Allah’ın Bağışlayabileceği Zulüm
• Zulme Karşı Tavır
• Allah Zulmetmez
• Kavimlerin Helaki
• Adalet ve Zulüm ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • Adalet
  • Zulüm

Doğruluk ve Doğru Yol

• Doğruluk ve Doğru Yol ile İlgili Hadis-i Şerifler

Emanet

• Emanet ile İlgili Hadis-i Şerifler

Ahde Vefa

• Ahde Vefa İlgili Hadis-i Şerifler

Yalan ve İftira

• Allah’ı Yalanlamak
• Peygamberleri Yalanlamak
  • Yalanlanan peygamberler ve kavimleri
• Ayetleri Yalanlamak
• Ahiret Gününü Yalanlamak
• Peygamber’e (s.a.v.) İftira
• Meryem’e İftira
• Âişe’ye (r.a.) İftira
• Yalan ve İftira ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • Yalan
  • İftira

Hilm (Yumuşak Huy)

• Hilm ile İlgili Hadis-i Şerifler

Merhamet

• Merhamet ile İlgili Hadis-i Şerifler

Hamd (Övgü)

• Yaratılanların Allah’a Hamdi
  • İnsanların Hamdi
  • Mahlukatın Hamdi
  • Meleklerin Hamdi
  • Peygamberlerin Hamdi
• Cennetliklerin Hamdi
• Hamd ile İlgili Hadis-i Şerifler

Şükür

• Allah’a Şükür
• Şükrün İfa Şekilleri
  • Kalp ile Şükür
  • Dil ile Şükür
  • Fiili Şükür
• Şükürle İlgili Hadis-i Şerifler

Sabır

• Sabrın Önündeki Engeller
  • Öfke
  • Acelecilik
  • Şekva (Şikâyet-Yakınma)
• Sabır Gerektiren Haller
  • Bela ve Musibetlere Karşı Sabır
  • Günahtan Kaçınmak İçin Sabır
  • Nefsin Arzularına karşı Sabır
  • Darlık ve Yokluk Karşısında Sabır
  • Bolluk ve Refahta Sabır
  • Hastalıkta Sabır
  • İlim Sürecinde (Eğitim - Öğretimde) Sabır
  • Sosyal İlişkilerde Sabır
  • Tebliğde Sabır
  • İbadette Sabır
  • Savaşta Sabır

• Sabır ile İlgili Hadis-i Şerifler

Dua

• Kur’an’da Zikredilen Dualar
  • Anne Babanın Evlatlarına Duası
  • Evlatların Anne Babaya Duası
  • İlim Ehlinin Duası
  • Takva Ehlinin Duası
  • Tâlût’un Askerlerinin Duası
  • Sebe Melikesi Belkıs’ın Duası
  • Havarilerin Duası
  • Rahiplerin Duası
  • Ashâb-ı Kehf’in Duası
  • Asiye’nin (Firavun’un Karısının) Duası
  • Firavun’un Sihirbazlarının Duası
  • Musa’nın (a.s.) Kavminin Duası
  • A’raftakilerin Duası
  • Meleklerin Müminlere Duası
• Peygamberlerin Duaları
  • Âdem’in (a.s.) Duası
  • Nuh’un Duası
  • İbrahim’in (a.s.) Duası
  • Lût’un (a.s.) Duası
  • Yusuf’un (a.s.) Duası
  • Eyyub’un (a.s.) Duası
  • Şuayb’ın (a.s.) Duası
  • Musa’nın (a.s.) Duası
  • Süleyman’ın (a.s.) Duası
  • Yunus’un (a.s.) Duası
  • Zekeriyya’nın (a.s.) Duası
  • İsa’nın (a.s.) Duası
  • Muhammed’in (s.a.v.) Duası
• Müminlerin Duası
• Peygamberlerin Kabul Olunmayan Duaları
  • Nuh’un (a.s.) Duası
  • İbrahim’in (a.s.) Babasına Duası
• İnsanların Kabul Olunmayan Duaları
• Dua ile İlgili Hadis-i Şerifler
  • Duaları Reddedilmeyenler
  • Mümin Kardeşi İçin Dua Etmek
  • Dua Zamanları
  • Duada Şekil ve İçerik

     

    ---

     
    

    KİTABIN İÇİNDEKİLER

    Kılavuzdan Yolcuya Kitabından Alıntı

Kur’an’da zikredilen sembolleşmiş belli başlı kibir abide- lerinin başını Şeytan, Karun, Nemrut ve Firavun çekmektedir.

“Müslümanın kardeşini hor görmesi, kişiye kötülük olarak yeter.” (Müslim, Birr,32; Ebû Dâvud, Edeb,35; Tirmizî, Birr,18; İbni Mâce, Zühd,23)

“Gösteriş yapan, çâlim satan, böbürlenerek yürüyen ki- birli kimsenin yüzüne Allah, kıyamet gününde rahmet nazarıyla bakmaz.” (Buhârî, Libâs,1-2,5; Müslim, Libâs,42-48; Ebû Dâvûd, Libâs,25-27; Tirmizî, Libâs,8-9; İbni Mâce, Libâs,6,9)

Allah’a karşı kibirlenerek haddi aşan ve kâfirlerden olan şeytan, kibrin ve kötülüğün sembolü olmasına rağmen hiçbir zaman ilahlık iddiasında bulunmamıştır. Huzurdan kovulduktan sonra kıyamete kadar, Allah’a muhalefet etmeyi ve insanın fıtratını bozmayı kendine görev edinmiştir.

İnsanın apaçık düşmanı olan şeytan, vaat ve yalanlarıyla etkisi altına aldığı kimselerin fıtratını bozup Allah’ı unutmalarını sağlar. Hesap günüde ise onları yüzüstü bırakır. Takva sahibi müminler ise şeytanın şerrinden ve verdiği vesveseden Allah’a sığınırlar.

“Vesvese apaçık bir imandır.”(Müslim, İmân,211)

“Konuşmadığınız hatta konuşmaktan şiddetle kaçındığınız bazı söz ve düşünceler aklınıza geliyorsa, işte apaçık iman budur.”(Müslim, İmân,209)

İnsanla hayvanın ortak noktalarından biri olan şehvet, nefsin arzuladığı her şeyi elde etme isteği ve bu isteklere aşırı şekilde yönelme duygusudur. Şehvet, hoşa giden bedeni ve süfli arzulardır.

a) Nefsine Uymak

Allah’ın esirgediği kimseler hariç olmak üzere kişinin nefsine uyması, kötülüğe sürüklenmesine ve bayağı arzularını tanrılaştırıp yoldan sapmasına sebep olur. Elbette onun bu sapkınlığı kendi tercihidir. Allah tarafından kulağı ve kalbi mühürlenip gözüne perde çekilenleri, O’ndan başka kimse yola getiremez. (12/53; 25/43; 45/23)

İnsan, Allah’ın en güzel biçimde yarattığı; diğer canlılara üstünlük sağladığı aklı ve idrakiyle yaratıcısını tanıyabilen veya inkâr edebilen bir varlıktır. Dünyaya getirilme gayesi Allah’a kulluk ve hayatı boyunca da kulluk etmek olan insan, Allah’ın sıfatlarından bazılarının izdüşümlerini üzerinde barındırır.

a) İffet

İffet, dini ve ahlâki kurallara bağlı kalarak helâl olmayan şeylerden uzak durup, namus ve ırzı korumaktır. İffetlerini koruyan müminler eşleriyle yetinmesini bilip, haddi aşmazlar. Allah, onlar için büyük bir mükâfat hazırlamıştır. Onlar, kesinlikle kurtuluşa ermişlerdir. (23/1,5-7; 33/35; 70/29)